ลิงก์
ktvc4 link ที่ส่งต่อกันมา ควรเช็กอะไรก่อนกด
ลิงก์ที่เด้งมาตามกลุ่มแชตอาจพาไปหน้าที่ไม่ใช่ที่เราตั้งใจจะเข้า หน้านี้ไล่ว่าลิงก์ย่อกับคิวอาร์ซ่อนอะไร และมีอะไรให้ดูได้ด้วยตาตัวเองก่อนจะแตะ
ที่มาของลิงก์ที่ส่งต่อกันตามกลุ่ม
ในห้องแชต ช่องคอมเมนต์ หรือกระดานข่าว มักมีคนโพสต์ข้อความชวนคุยแล้วแนบลิงก์ท้ายข้อความ ลิงก์พวกนี้ถูกคัดลอกต่อกันเป็นทอด ต้นทางอาจมาจากบัญชีที่ไม่รู้จักเลยก็ได้ ktvc4-th.org เป็นหน้าอ่านเฉย ๆ ถ้าเห็นข้อความโปรโมตเว็บพร้อมที่อยู่ในกลุ่มทั่วไป ให้ดูก่อนว่าใครส่ง
ส่งต่อมาสองทอดสามทอด ที่มาเดิมก็เลือนไป คนที่ส่งอาจแค่ก๊อปมาวางโดยไม่ได้เปิดดูปลายทาง ถ้าเห็นข้อความที่แปะคำว่า ktvc4 ทางเข้า ในห้องที่ไม่ใช่ช่องประกาศของผู้ให้บริการ ให้ถือว่ายังไม่มีใครยืนยันที่มาของลิงก์นั้น
กลไกการซ่อนของลิงก์ย่อและรหัสคิวอาร์
บริการย่อลิงก์รับที่อยู่ยาว ๆ เข้าไป แล้วสร้างชื่อสั้นที่ต่อด้วยรหัสสุ่มออกมาแทน พอแตะ เบราว์เซอร์จะวิ่งไปที่เซิร์ฟเวอร์ของบริการย่อก่อน แล้วค่อยถูกส่งต่อไปที่อยู่จริง ผลคือชื่อโดเมนปลายทางถูกบังไว้หมด ดูจากข้างนอกไม่รู้เลยว่าจะไปเว็บแบบไหน
คิวอาร์ใช้หลักเดียวกัน แค่เปลี่ยนข้อความเป็นตารางจุดขาวดำ กล้องมือถืออ่านแล้วแปลงกลับเป็นที่อยู่ บางแอปสแกนเสร็จแล้วเปิดหน้าให้เลยโดยไม่ถามก่อน สติกเกอร์ที่แปะตามโต๊ะหรือภาพคิวอาร์ที่โพสต์ในกลุ่มจึงพาคนไปหน้าที่ไม่คาดคิดได้ง่าย
สองแบบนี้ดูต่างกันตามตาราง
| รูปแบบ | สิ่งที่ตาเห็น | จุดที่ต้องระวัง |
|---|---|---|
| ลิงก์ย่อ | ชื่อบริการย่อตามด้วยรหัสสั้น ๆ | มองไม่เห็นโดเมนปลายทางจริง |
| คิวอาร์ | ตารางจุดขาวดำ | บางแอปเปิดหน้าให้เลยหลังสแกน |
บางทีคนส่งใส่หน้าคั่นไว้อีกชั้น กดเข้าไปเจอหน้าเปล่ามีตัวนับถอยหลัง แล้วเด้งต่อไปอีกโดเมน ซ้อนหลายชั้นแบบนี้ยิ่งตามเส้นทางยาก ถ้าเจอลิงก์ย่อแบบนั้น ให้ขอที่อยู่ตัวเต็ม หรือขอข้อความจากช่องทางทางการแทนการกดตามความเคยชิน
สิ่งที่ตรวจดูได้ก่อนตัดสินใจแตะ
ก่อนนิ้วแตะหน้าจอ มีสิ่งที่ดูเองได้โดยไม่ต้องลงโปรแกรมเสริม แอปแชตส่วนใหญ่ถ้าแตะค้างที่ลิงก์จะมีกรอบตัวอย่างเด้งขึ้นมา บอกชื่อเว็บแบบเต็ม อ่านทีละตัวว่ามีขีดคั่นหรือตัวอักษรสลับที่หรือเปล่า
องค์กรด้านสิทธิดิจิทัลอย่าง EFF มีเว็บไซต์เรื่องความเป็นส่วนตัวออนไลน์ให้ไปอ่านเพิ่ม ส่วนตรงนี้ให้ยึดข้อเดียว คือดูที่อยู่เว็บก่อนส่งข้อมูลทุกครั้ง อีกอย่างที่ควรดูคือข้อความที่ส่งมาพร้อมลิงก์ ถ้าเร่งให้กดรีบ ๆ อ้างโบนัสก้อนใหญ่ หรือพูดถึงระบบออโต้โดยไม่บอกรายละเอียดอะไรเลย ให้หยุดคิดก่อน
ลำดับดูด้วยตาก่อนกด
- อ่านข้อความที่ส่งมาพร้อมที่อยู่ให้จบก่อน
- แตะค้างที่ลิงก์ ดูโดเมนเต็มในกรอบที่เด้งขึ้นมา
- อ่านชื่อโดเมนทีละตัว หาจุดที่แปลก
- ดูนามสกุลท้ายโดเมนว่าคุ้นหรือไม่
สำหรับคิวอาร์ ให้ใช้แอปกล้องที่ขึ้นที่อยู่ให้ดูก่อนเปิด และปิดตัวเลือกที่เปิดหน้าให้อัตโนมัติเมื่อสแกนเจอ จดชื่อโดเมนที่ขึ้นมาแล้วเทียบดู ถ้าชื่อไม่ชัดหรือถูกเด้งต่อหลายทอด ให้ยกเลิก
เปิดหน้าขึ้นมาแล้ว เช็กแถบที่อยู่อีกรอบ
ไอคอนกุญแจบนแถบที่อยู่บอกแค่ว่าข้อมูลที่ส่งระหว่างเครื่องกับเซิร์ฟเวอร์ถูกเข้ารหัส ไม่ได้บอกว่าเนื้อหาในหน้าจริงหรือน่าเชื่อถือ คนทำหน้าเว็บทั่วไปก็เปิดการเข้ารหัสได้ อย่าใช้กุญแจอย่างเดียวตัดสินว่าปลอดภัย
เกณฑ์ดูด้วยตาตัวเองเพื่อ เช็กลิงก์ปลอม มีดังนี้
- ตัวสะกดบนแถบที่อยู่ตรงกับประกาศทุกตัวอักษร
- ไม่มีหน้าต่างย่อยเด้งซ้อนหลายบาน
- ไม่มีข้อความบังคับให้โหลดไฟล์ติดตั้งแปลก ๆ
- ไม่มีฟอร์มถามรหัสผ่านหรือข้อมูลบัตรโดยไม่จำเป็น
บางหน้าขึ้นหน้าโหลดที่เขียนว่า ktvc4 auto เพื่อให้ดูเร็ว แต่ตัวหน้าค้าง หรือมีแถบโฆษณาวิ่งไปมา ถ้าหน้าหน่วงผิดปกติ หรือเลื่อนแล้วมีลิงก์พาออกนอกโดเมนเดิม ให้สงสัยไว้ก่อนว่าไม่ใช่หน้าที่ตั้งใจเปิด
แนวทางปฏิบัติเมื่อพบเจอลิงก์น่าสงสัย
ถ้าที่อยู่บนแถบไม่ตรงกับที่ควรเป็น ให้ปิดหน้านั้น อย่ากดปุ่มยกเลิกหรือตกลงที่เด้งขึ้นมา ปุ่มบนหน้าที่ไม่น่าไว้ใจอาจพาเด้งต่อไปอีก ใช้วิธีปิดแท็บจากแถบควบคุมของเบราว์เซอร์เอง
ปิดแล้วลบข้อความที่ได้รับทิ้ง จะได้ไม่เผลอกดซ้ำทีหลัง ถ้าลิงก์มาในกลุ่มที่มีคนอยู่หลายคน บอกเพื่อนสั้น ๆ ว่าลิงก์นั้นปลายทางไม่ตรงกับชื่อที่เขียนไว้ บอกตามที่เห็นจริงก็พอ ไม่ต้องคาดเดา
คำถามที่พบบ่อย
ลิงก์ย่อที่เพื่อนส่งมาในแชตปลอดภัยไหม
ลิงก์ย่อซ่อนชื่อโดเมนปลายทาง ดูจากข้างนอกไม่ได้ ลองแตะค้างเพื่อดูที่อยู่เต็มก่อนเปิด ถ้ายังไม่แน่ใจให้ขอลิงก์ตัวเต็มจากเพื่อนคนนั้น
สัญลักษณ์รูปกุญแจบนแถบเว็บแปลว่าปลอดภัยแน่นอนใช่ไหม
ไม่ใช่ กุญแจบอกแค่ว่าข้อมูลที่ส่งถูกเข้ารหัส หน้าที่ตั้งใจหลอกก็เปิดกุญแจได้เหมือนกัน จึงต้องอ่านชื่อโดเมนทีละตัวเป็นหลัก
ถ้าเผลอกดเข้าไปในหน้าที่ดูไม่คุ้นตาควรทำอย่างไร
ปิดแท็บเลย ไม่ต้องกดปุ่มอะไรบนหน้านั้น แล้วล้างประวัติการเข้าชมในเบราว์เซอร์ ถ้าเผลอกรอกรหัสผ่านไปแล้ว ให้เปลี่ยนรหัสนั้นก่อนอย่างอื่น
หยุดดูตัวสะกดก่อนแตะ และขอที่อยู่จากประกาศของผู้ให้บริการเองเท่านั้น
สมัครสมาชิก KTVC4